Zakres merytoryczny

Przedmiot łączy perspektywę socjologiczną i kulturoznawczą z analizą komunikacji w zespołach międzynarodowych, organizacjach i życiu społecznym. Punktem wyjścia jest założenie, że wartości, normy i kulturowe sposoby rozumienia relacji, czasu, hierarchii, zaufania czy odpowiedzialności wpływają na sposoby komunikowania się, z tym samym: współpracę i podejmowanie decyzji.

Model różnic kulturowych wykorzystywany jest jako punkt wyjścia do interpretacji, a nie jako gotowy schemat klasyfikacji. Istotną częścią kursu jest krytyczna analiza stereotypów, etnocentrycznych założeń i skłonności do pochopnej interpretacji sytuacji komunikacyjnych przez pryzmat własnych doświadczeń kulturowych. Uczestnicy uczą się dostrzegać znaczenie kontekstu, a jednocześnie uwzględniać indywidualne doświadczenia i złożoność tożsamości.

Sposób prowadzenia zajęć opiera się na przekonaniu, że inteligencja kulturowa wymaga gotowości do sprawdzania własnych założeń, uważnego słuchania i świadomego wyboru sposobu działania. Otwartość jest tu rozumiana jako praktyka poznawcza i komunikacyjna: zdolność do zadawania pytań, powstrzymywania się od pochopnych ocen oraz zrozumienia, że ta sama sytuacja może być interpretowana z różnych perspektyw.

Wprowadzenie do negocjacji i mediacji koncentruje się na rozpoznawaniu stanowisk, interesów i potrzeb stron, ich BATNA oraz poszukiwaniu możliwych obszarów porozumienia stosując Join Problem Solving Method. Omawiane są zasady aktywnego słuchania, formułowania pytań, reagowania na napięcie i wspierania dialogu. Analizowany jest również etyczny wymiar komunikacji: odpowiedzialność za słowa, wpływ presji, asymetrii władzy oraz granice perswazji.

Teoria zestawiana jest z przypadkami pochodzącymi wprost z praktyki organizacyjnej, biznesowej i społecznej. Celem jest rozwijanie umiejętności rozważnego analizowania sytuacji, uzasadniania decyzji oraz przewidywania ich konsekwencji dla relacji między ludźmi.

Efekty uczenia się

Po ukończeniu kursu uczestnicy potrafią:

analizować wpływ norm, wartości i kontekstu kulturowego na komunikację oraz współpracę;
krytycznie korzystać z modeli komunikacji międzykulturowej, unikając stereotypizacji i nadmiernych uogólnień;
rozpoznawać własne założenia interpretacyjne oraz uwzględniać perspektywy innych uczestników interakcji;
rozróżniać stanowiska, interesy i potrzeby stron oraz dobierać odpowiednie sposoby prowadzenia rozmowy;
stosować podstawowe techniki aktywnego słuchania, zadawania pytań, parafrazy i deeskalacji;
identyfikować BATNA i znać założenia stosowania Join Problem Solving Method w różnych sytuacjach negocjacyjnych;
oceniać działania komunikacyjne z uwzględnieniem odpowiedzialności, relacji władzy i zasad etycznej perswazji.

Metody dydaktyczne

Podczas zajęć wykorzystywane są między innymi:

analiza sytuacji międzykulturowych i studiów przypadków;
symulacje rozmów negocjacyjnych i mediacyjnych;
elementy rozwijające uważne słuchanie, zadawanie pytań i zmianę perspektywy;
moderowane dyskusje nad niejednoznacznymi sytuacjami komunikacyjnymi;
refleksja nad dylematami i podejmowanymi decyzjami.

Metody skutecznie konfrontują teorię z praktyką, są też okazją do sprawdzenia własnych sposobów myślenia oraz uczą odpowiedzialnego reagowania w sytuacjach, które nie mają oczywistego rozwiązania.

Odbiorcy

Kurs jest przeznaczony przede wszystkim dla studentów socjologii, stosunków międzynarodowych, komunikacji, zarządzania i polityk publicznych. Jest przydatny także dla osób przygotowujących się do współpracy w zespołach międzynarodowych, organizacjach zróżnicowanych kulturowo i instytucjach prowadzących działania transgraniczne.

Znaczenie akademickie i zawodowe

Przedmiot rozwija krytyczne i interdyscyplinarne podejście do komunikacji, różnic kulturowych oraz relacji społecznych. Przygotowuje do dalszych analiz dotyczących kultury organizacyjnej i współpracy międzynarodowej.

Kurs wspiera kompetencje potrzebne w zarządzaniu zespołami, HR, koordynacji projektów, administracji, dyplomacji i komunikacji instytucjonalnej. Uczy świadomego uczestnictwa w negocjacjach, odpowiedzialnego posługiwania się komunikacją i podstaw konstruktywnego dialogu.